Projekty zmian prawa po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie kar za nielegalną wycinkę drzew przewidują szereg nowych rozwiązań odnoszących się także bezpośrednio do wspólnot mieszkaniowych.

W lipcu 2014 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z konstytucją przepisów ustawy z z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie praw przyrody (dalej jako „uop”). Przewidują one obowiązek nałożenia przez właściwy organ samorządu terytorialnego administracyjne kary pieniężne za usunięcie bez wymaganego zezwolenia lub zniszczenie przez posiadacza nieruchomości drzewa lub krzewu w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności faktyczne tego czynu.

Co do zasady usuwanie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić wyłącznie na podstawie zezwolenia. Zezwolenie takie wydawane jest przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości lub na wniosek właściciela tzw. urządzeń przesyłowych (np. dostawcy energii, gazu, wody), jeśli drzewa lub krzewy zagrażają ich funkcjonowaniu.

Jeśli posiadacz nieruchomości nie jest jednocześnie jej właścicielem, do wniosku należy dołączyć zgodę właściciela nieruchomości. Oprócz uzyskania zezwolenia należy ponadto uiścić opłatę za usunięcia drzewa lub krzewu. Zasady wnoszenia opłat i sposób ustalania ich wysokości określają przepisy rozporządzenia ministra środowiska z 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew. Opłaty zależą od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa. Wniosek o wydanie zezwolenia nie obejmuje m.in. drzew lub krzewów, których wiek nie przekracza 10 lat.

Przewidywane zmiany

Zgodnie z rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw, który wpłynął do Sejmu 25 lipca 2014 r. (druk nr 2656 dostępny pod adresem http://www.sejm.gov.pl ), wysokość kary związanej z usuwaniem drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia została zmniejszona z trzykrotnej do dwukrotnej opłaty ustalonej na podstawie stawek jednostkowych. Co więcej, zgoda właściciela nieruchomości na usunięcie drzew i krzewów nie będzie wymagana w przypadku wniosku złożonego przez wspólnotę mieszkaniową, w której właściciele lokali powierzyli zarząd nieruchomością wspólną zarządowi, na podstawie ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali.

W praktyce oznacza to zniesienie dotychczasowego obowiązku uzyskania zgody wszystkich właścicieli lokali na usunięcie drzew rosnących na terenie wspólnoty mieszkaniowej.

Projekt przewiduje również włączenie mieszkańców wspólnoty do konsultacji odnośnie do planowanej wycinki drzew i krzewów. W takim przypadku zarząd wspólnoty będzie zobowiązany do informowania w sposób zwyczajowo przyjęty członków wspólnoty o zamiarze złożenia wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów. Członkowie wspólnoty będą mieli co najmniej 30 dni na zgłaszanie uwag. Oświadczenie o przeprowadzonych przez zarząd konsultacjach społecznych będzie wymogiem formalnym wniosku o wydanie zezwolenia i będzie składane pod rygorem odpowiedzialności karnej.

W związku z różnymi sposobami naliczania opłat odnośnie do usuwania drzew i krzewów, istotne znaczenie ma również odpowiednie zakwalifikowanie rośliny. W konsekwencji proponowana ustawa dookreśla wskazane wyżej pojęcia w postaci umieszczenia w słowniku uop definicji drzewa i krzewu. Główną cechą wyróżniającą drzewo ma być obecność pnia lub kilku pni oraz korony. Natomiast krzew to wieloletnia roślina rozgałęziająca się na wiele równorzędnych zdrewniałych pędów, nietworząca pnia ani korony, niebędąca pnączem.

Usuwanie drzew bez zgody wspólnoty

W obecnym stanie prawnym, jeśli np. zarząd wspólnoty mieszkaniowej nie wystąpi z wnioskiem o uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów i samowolnie podejmie decyzję o ich usunięciu, wówczas właściwy organ samorządu terytorialnego jest uprawniony do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej wspólnocie mieszkaniowej. Jej wysokość to zazwyczaj trzykrotność opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu. Karę pieniężną wymierza się bez względu na przyczynę naruszenia przepisów uop, a także niezależnie od tego, czy podmiot, który dopuścił się takiego działania, miał świadomość obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa (wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2012 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1944/11, dostępny w serwisie prawniczym LEX nr 1146136).

Powstaje zatem pytanie, co w sytuacji, kiedy faktycznie doszło do wycięcia drzewa, jednak nie dokonano go za zgodą członków wspólnoty mieszkaniowej, tylko np. samowolnej wycinki podjął się jeden z członków wspólnoty mieszkaniowej, czy też sąsiad wspólnoty działający bez jej wiedzy? Wydaje się bowiem niezasadne poniesienie w takim przypadku odpowiedzialności przez wspólnotę, która z wycinką nie miała nic wspólnego, nawet o niej nie wiedziała.

Należy zauważyć, że w istniejącym orzecznictwie odpowiedzialność administracyjna za usunięcie drzew i krzewów nie jest uzależniona od winy osoby dopuszczającej się wycinki drzew lub krzewów. Wystarczy samo ustalenie związku przyczynowego między działaniem np. zarządcy nieruchomości a usunięciem drzew lub krzewów. Jednak np. prezydent miasta musi wykazać, że posiadacz co najmniej wiedział o usuwaniu drzew z jego nieruchomości, bądź świadomie się na to godził i nie zapobiegł temu zdarzeniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2009 r., sygn. akt: II OSK 488/08, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym należy przyjąć, że jedynie wykazanie przez posiadacza nieruchomości, że nie wiedział o usunięciu drzewa przez osobę trzecią i nie mógł temu zapobiec zwalnia go z odpowiedzialności.

Zgodnie z projektem ustawy do art. 88 uop wskazującego na okoliczności, które skutkują nałożeniem kary administracyjnej, został wprowadzony nowy delikt, jakim jest usuwanie drzew lub krzewów bez zgody posiadacza nieruchomości lub właściciela urządzeń przesyłowych. Wprowadzenie powyższego rozwiązania w sposób bezpośredni nakłada możliwość nałożenia kary administracyjnej nie tylko na posiadacza nieruchomości, ale również na podmioty, które faktycznie dokonały wycięcia drzew lub krzewów.

KAROLINA BRZEZIŃSKA - aplikantka adwokacka

Kancelaria „Drzewiecki, Tomaszek & Wspólnicy” Sp.k.

Proponowane zmiany w procedurze:

  • zniesiony będzie dotychczasowy obowiązek uzyskania zgody wszystkich właścicieli lokali na usunięcie drzew rosnących na terenie wspólnoty mieszkaniowej,
  • projekt przewiduje włączenie mieszkańców wspólnoty do konsultacji odnośnie do planowanej wycinki drzew i krzewów,
  • członkowie wspólnoty będą mieli co najmniej 30-dni na zgłaszanie uwag,
  • oświadczenie o przeprowadzonych przez zarząd konsultacjach społecznych dotyczące wycięcia drzew będzie wymogiem formalnym wniosku o wydanie zezwolenia,
  • oświadczenie będzie składane pod rygorem odpowiedzialności karnej,
  • wysokość kary związanej z usuwaniem drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia została zmniejszona z trzykrotnej do dwukrotnej opłaty.
Opublikowano w kategorii : Prawo

Na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju ukazała się wersja podstawowa projektu Kodeksu urbanistyczno-budowlanego. Konsultacje ze środowiskami stosującymi prawo potrwają do 30 listopada 2014 r. Warto aby zarządcy również wzięli udział w debacie nad propozycjami nowego prawa budowlanego.

Kodeks przewiduje istotne zmiany dotykające obszarów działania zarządców nieruchomości. Określa dość szeroki katalog robót budowlanych, których wykonanie nie będzie wymagało uzyskiwania zgody budowlanej, czy to w formie decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę, czy zgłoszenia robót budowlanych. Wyjątek stanowią obiekty i tereny chronione wpisem do rejestru zabytków oraz roboty prowadzone na terenach chronionych przyrodniczo (np. parków narodowych, Natura2000 czy rezerwatów).

Bez zgody budowlanej

Do grupy obiektów niewymagających zgody budowlanej należą: parterowe budynki gospodarcze, wiaty i altany do 35 m2 powierzchni, gdy ich ilość nie przekracza 2 szt. na każde 500 m2 powierzchni działki, ale również: przydomowe ganki i werandy (do 15 m2 powierzchni), pochylnie dla niepełnosprawnych, odkryte boiska, korty i bieżnie, obiekty małej architektury poza terenami publicznymi, baseny i oczka wodne (do 50 m2 powierzchni).

Zgłoszenia robót budowlanych z projektem architektonicznym, które może i powinno w większości przypadków zakończyć się tzw. milczącą zgodą organu administracji architektoniczno-budowlanej, będzie wymagała realizacja m.in. następujących obiektów:

  • budynków mieszkalnych do 1000 m3 kubatury lub do 5 m wysokości oraz do 50 m2 powierzchni,
  • wolno stojących, lecz trwale związanych z gruntem tablic i urządzeń reklamowych, reklam świetlnych i podświetlanych poza terenem zabudowanym,
  • sieci uzbrojenia terenu, przydomowych ganków i werand do 35 m2 powierzchni (większych niż 15 m2),
  • przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę,
  • instalacji na gaz płynny ze zbiornikiem do 7 m3 dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych,
  • szamb do 10 m3 objętości,
  • obiektów małej architektury na terenach publicznych,
  • ogrodzeń od strony dróg i przestrzeni publicznych.

Przebudowa i remont elementów konstrukcyjnych obiektów wymagać będzie wyłącznie zgłoszenia robót budowlanych, z wyjątkiem inwestycji wymagających przeprowadzenia ocen oddziaływania na środowisko lub Natura 2000.

Odbudowa obiektu wskutek katastrofy budowlanej, spowodowanej inną przyczyną, niż wada konstrukcyjna, wymagać będzie jedynie zgłoszenia i powołania kierownika budowy, który zobowiązany będzie prowadzić dziennik robót. Odbudowa częściowa zaś spoczywać będzie wyłącznie na odpowiedzialności kierownika budowy.

Rejestr budowlany

Komisja zaproponowała również znaczne poszerzenie jawności procesu inwestycyjnego, która ma być gwarantem zachowania praw jego uczestników wobec braku procedur administracyjnych. Jest też pełną odpowiedzią na tezy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt Kp 7/09 (OTK ZU Nr 3/A, poz. 30), a zawierającego m.in. krytykę wyeliminowania z systemu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Wśród argumentów Trybunał wskazał na niemożność czynnego uczestniczenia zainteresowanych stron w procesie inwestycyjnym, pozbawionym postępowania administracyjnego, kończącego się wydaniem pozwolenia na budowę.

Zgodnie z projektem kodeksu rejestr ma być prowadzony w jednolitej formie dla całego kraju, a dostęp do niego ma mieć zagwarantowany każdy za pośrednictwem Internetu. Obowiązkiem gmin będzie zorganizowanie i wyposażenie miejsc, gdzie do rejestru będą mogły uzyskać wgląd osoby nieposiadające prywatnego komputera lub dostępu do Internetu. Organy administracji publicznej nie będą mogły żądać poświadczenia urzędowego informacji dostępnych w rejestrze, gdyż wprowadzone będzie domniemanie prawdziwości danych w nim zawartych. Co więcej osoba, która poniosła szkodę w wyniku zwłoki w umieszczeniu informacji w rejestrze lub zamieszczenia informacji błędnych, może rościć odszkodowanie z tego tytułu u instytucji lub organu, który dopuścił się nieprawidłowości.

W rejestrze, który będzie posiadał również część graficzną, sporządzoną najprawdopodobniej na mapie ewidencyjnej, zamieszczane będą informacje oraz dokumenty w zakresie:

  • aktów planowania przestrzennego oraz innych aktów kształtujących status prawno-przestrzenny nieruchomości (oprócz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego także np. miejscowych przepisów urbanistycznch czy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
  • dokumentów wytworzonych w tou procedury planistycznej (np. opracowań ekofizjograficznych czy prognozy oddziaływania na środowisko, prognoz skutków finansowych uchwalenia planu, bilansu terenów określających ich chłonność, projektów scalenia i podziału nieruchomości),
  • treści umów w sprawie urbanistycznego projektu realizacyjnego, zawartych pomiędzy gminą a inwestorem,
  • informacji dotyczących procedur uzyskiwania zgody budowlanej (złożonych wniosków/zgłoszeń, przebiegu postępowania, treści wydanych rozstrzygnięć),
  • skarg złożonych do sądów administracyjnych i powszechnych oraz wydanych w wyniku ich rozpatrzenia rozstrzygnięć,
  • rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego i urbanistycznego,
  • rozstrzygnięć nadzorczych wojewodów względem planistycznych aktów prawa miejscowego.

Wpisy w rejestrze potwierdzają zaistniałe zdarzenia i będą musiały być dokonywane niezwłocznie, nie później niż w ciągu 7 dni. Obowiązek zamieszczania i modyfikacji danych w rejestrze ciążyć będzie na:

  • organach administracji rządowej,
  • organach jednostek samorządu terytorialnego (wójtach, burmistrzach, prezydentach i starostach),
  • sądach administracyjnych,
  • sądach powszechnych,
  • samorządowych kolegiach odwoławczych,
  • regionalnych izbach obrachunkowych.

Wprowadzanie i modyfikacja danych w rejestrze będzie odbywać się za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji publicznej (ePUAP) oraz środków komunikacji elektronicznej. Odpowiedzialnym za umożliwienie wprowadzania i modyfikowania danych będzie minister infrastruktury i rozwoju.

Wszyscy uczestnicy procesu planowania i inwestowania: projektanci, inwestorzy, organy administracji publicznej oczekują nowych, prostszych rozwiązań, zgromadzonych w jednym akcie prawnym. Faza badań symulacyjnych, w którą wkrótce wkroczy projekt, może spowodować modyfikacje przyjętych wskaźników. Komisja jednak nie przewiduje zmian systemowych zaproponowanych w kodeksie rozwiązań, które stanowią spójny model planowania przestrzennego i inwestowania.

DAGMARA KAFAR

Kodeks urbanistyczno-budowlany. Projekt – wersja podstawowa – przyjęty przez Komisję w dniu 16 kwietnia 2014 r.

Źródło

Opublikowano w kategorii : Puls

Zapisz sie do newslettera